آنتی ژن سرطان 125 (CA-125) پروتئینی است که در سلولهای سرطانی تخمدان یافت می شود. آزمایش خون CA-125 میزان آنتی ژن را در جریان خون اندازه گیری می کند. این پروتئین توسط سلول ها تولید می شود و در خون یافت می شود.

برای کنترل سرطان تخمدان در حین و بعد از درمان ممکن است از آزمایش خون CA-125 استفاده شود. در بعضی موارد، ممکن است برای بررسی علائم اولیه سرطان تخمدان در زنانی که در معرض خطر بالای بیماری هستند، استفاده شود. 

با این حال، آزمایش خون CA-125 به اندازه کافی دقیق نیست که بتواند سرطان تخمدان را در همه زنان بررسی کند، زیرا شرایط مختلف می تواند باعث ایجاد سطح غیر طبیعی CA-125 شود.

چرا آزمایش خون CA-125 انجام می شود؟

برای نظارت بر پیشرفت سرطان تخمدان، آزمایش خون CA-125 انجام می شود. سطح پایه CA-125 قبل از اینکه کسی تحت درمان سرطان تخمدان قرار گیرد، اندازه گیری می شود. کاهش سطح CA-125 در حین و بعد از درمان معمولاً نشان دهنده موفقیت درمان است. افزایش سطح CA-125 پس از درمان می تواند نشان دهنده عود بیماری باشد.

پس از درمان سرطان تخمدان، آزمایش خون CA-125 برای چندین سال برای اطمینان از درمان موفقیت آمیز بیماری استفاده می شود. به طور معمول هر دو تا چهار ماه دو سال اول پس از اتمام درمان سرطان درخواست داده می شود. پس از این مدت، آزمایش هر شش ماه به مدت سه سال و سپس هر سال یک بار درخواست داده می شود.

برخی از پزشکان ممکن است آزمایش خون CA-125 را به زنانی که سابقه خانوادگی نزدیک سرطان تخمدان دارند، توصیه کنند. با این حال، این آزمایش معمولاً برای غربالگری سرطان تخمدان در زنانی که به طور متوسط خطر ابتلا به بیماری را دارند، استفاده نمی شود. اختلالات و شرایط بی شماری وجود دارد که می تواند باعث افزایش سطح CA-125 شود ، مانند:

بارداری

قاعدگی طبیعی

سرطان آندومتر و لوله فالوپ

رشد غیر سرطانی در رحم، مانند فیبروم رحم

آندومتریوز، شرایطی است که در آن سلول های رحم در مناطق دیگر بدن مانند تخمدان ها و مثانه رشد می کنند.

بیماری التهابی لگن، نوعی اختلال است که در آن رحم، لوله های رحمی یا تخمدان ها آلوده می شوند.

و همینطور سرطان لوزالمعده


آزمایش خون CA-125 چگونه انجام می شود؟

آزمایش خون CA-125 شامل گرفتن نمونه کوچکی از خون، به طور معمول از ورید بازو است. سپس نمونه خون برای تجزیه و تحلیل به آزمایشگاه ارسال می شود.

نتایج آزمایش خون CA-125 به چه معناست؟

نتایج آزمایش خون CA-125 بسته به آزمایشگاهی که آنالیز را انجام داده است، می تواند متفاوت باشد. با این حال، در بیشتر موارد، سطح CA-125 اگر بالاتر از 35 واحد در میلی لیتر باشد،  بالا در نظر گرفته می شود.

مقادیر بالای CA-125 لزوما وجود سرطان تخمدان یا هر نوع دیگر سرطان را تأیید نمی کند. سطح CA-125 ممکن است به دلیل وضعیت سلامتی دیگری مانند موارد دیگر افزایش یابد:

فیبروئید رحم

بیماری التهابی لگن

برخی از داروها و جراحی های سرطانی نیز می توانند سطح CA-125 را تغییر دهند. 

هنگامی که از آزمایش خون CA-125 برای نظارت بر اثربخشی درمان سرطان تخمدان استفاده می شود، سطح بالای CA-125 اغلب نشان می دهد که سرطان به درمان پاسخ نمی دهد. در صورت بروز این امر، ممکن است لازم باشد که برای مقابله با بیماری ، درمان های جایگزین داشته باشید. کاهش سطح CA-125 در طول درمان نشان می دهد که سرطان به درمان پاسخ می دهد.

برخی از زنان مبتلا به سرطان تخمدان سطح پایه CA-125 طبیعی دارند، به این معنی که تومورهایی دارند که پروتئین CA-125 تولید نمی کنند. اگر این اتفاق بیفتد، آزمایش خون CA-125 به شما کمک نمی کند پیشرفت سرطان تخمدان را کنترل کند.

اندازه گیری فاکتور HE4 بعنوان یک نشانگر با حساسیـت بالایی در سـرطـان تخمـدان، حتی بالاتر از CA125 است. 

در حـال حـاضـر از فاکتور HE4 به هـمـراه  CA125 جهت افتراق تـوده های شکـمی استفـاده می کنند. بـا اسـتفـاده از مـقادیـر HE4 و CA125 و مـشـخـص نـمـودن وضـعیـت قاعـدگی بیـمـار، می توان برآوردی از احتمال وجود سـرطان تـخمـدان در بـانـوان دارای تـوده شکمی را بدست آورد. 

قـبل از زمـان یائسگی در بـانـوان، مـقـدار CA125 در بیماری خوش خیم هم میتواند افزایش یابد. تـرکــیـب انـدازه گـیــری CA125 و HE4 تـا حـدود زیـادی می تـواند در تشخیص اولیه بیماری سرطان تخمدان و به عنوان یک آزمون غربالگر کمک نماید.