آی یو دی
اگر نگران از دست دادن یک قرص یا فراموش کردن قرصهای جلوگیری از بارداری و یا قرص های شیردهی هستید، ممکن است دستگاه داخل رحمی (IUD) را به عنوان یک روش موثر برای جلوگیری از بارداری ناخواسته انتخاب کنید.

IUD یک وسیله کوچک T شکل از پلاستیک انعطاف پذیر است که در رحم قرار می گیرد و بیش از 99 درصد موثر است.

پس از قرار دادن آی یو دی، برای جلوگیری از بارداری برای چندین سال دیگر هیچ اقدامی لازم نیست که انجام دهید.

زمانی که تصمیم به باردای مجدد گرفتید، می توانید آن را خارج کنید و زمانی که اثر جلوگیری از بارداری آن تمام می شود، می توانید آن را خارج و آی یو دی جدیدی جایگزین نمایید.

بسته به نوع انتخابی شما، IUD می تواند تا 10 سال موثر باشد. اگر زودتر از آن احساس آمادگی برای داشتن فرزند دیگری دارید، کارشناس ماما یا متخصص به راحتی آن را خارج کرده و باروری شما به حالت طبیعی برمی گردد.

مسلماً هیچ نوع پیشگیری از بارداری برای همه مفید نیست و به همین دلیل انتخاب های زیادی وجود دارد. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد اینکه آیا IUD برای شما مناسب است یا خیر بهتر است با مامای خود مشورت نمایید.

IUD به چند روش از بارداری جلوگیری می کند:

آی یو دی هورمونی حاوی هورمونی به نام پروژستین است. پروژستین از تخمک گذاری جلوگیری می کند و مخاط دهانه رحم را ضخیم می کند و تجمع اسپرم و تخمک را دشوار می کند.

IUD های مس نحوه عملکرد اسپرم را تغییر می دهند، بنابراین نمی توانند به طور مناسب شنا کنند تا به تخمک برسند و آن را بارور کنند. از طرف دیگر مس با ایجاد التهاب در حفره رحم، مانع از بستر مناسبی برای تخم لقاح یافته خواهد شد.

چه زمانی بعد از زایمان می توان از IUD استفاده کرد؟

اغلب اوقات 6 هفته پس از زایمان طبیعی می توانید از IUD استفاده کنید. اما برای زایمان سزارین حدود دو ماه فرصت لازم است تا رحم به حالت طبیعی اولیه خود باز گردد.

در افرادی که زایمان کرده اند، قرار دادن IUD به راحتی نسبت به افرادی که هرگز زایمان نکرده اند انجام می شود. اما پیشنهاد می شود قبل از زایمان از روشهای دیگر جلوگیری از بارداری استفاده نمایید.

یک ماما یا متخصص درست مانند زمانی که عمل پاپ اسمیر را انجام می دهید از اسپکولوم برای باز کردن واژن شما استفاده می کند. برای قرار دادن IUD در رحم شما از یک ابزار مخصوص قرار دادن استفاده می شود.

گذاشتن آی یو دی در رحم می تواند در مطب، کلینیک و یا مراکز درمانی انجام شود و معمولاً در حدود 5 دقیقه انجام می شود. 

چند روز یا چند هفته پس از قرار دادن، داشتن برخی از گرفتگی ها یا کمردرد طبیعی است. پد های گرمایشی کمک زیادی به شما خواهند کرد.

رشته های نخی پلاستیکی به پایین یک IUD متصل شده است که به بررسی صحت IUD کمک می کند. رشته ها به طول مناسب کوتاه می شوند. اما اگر حین ارتباط جنسی اذیت کننده هستند و یا با دست در واژن خود لمس می کنید، می توانید از مامای خود بخواهید تا نخ آی یو دی را کمی کوتاهتر نماید.

آیا گذاشتن آی یو دی در هنگام شیردهی بی خطر است؟

بله! IUD یک روش ایمن و موثر برای جلوگیری از بارداری است که استفاده از آن در دوران شیردهی کاملاً مناسب است و بر میزان شیر شما تأثیری نخواهد داشت.

عوارض جانبی گرفتن IUD چیست؟

تقریباً هر نوع کنترل بارداری عوارض جانبی دارد. در اینجا برخی از عوارض جانبی رایج IUD آورده شده است:

هنگام قرار دادن IUD احتمالاً گرفتگی و ناراحتی خواهید داشت. این علائم ممکن است چند روز یا چند هفته پس از قرار دادن آی یو دی ادامه یابد.

اگر روش های هورمونی دیگری مانند قرص، پچ (چسب ضد بارداری) و یا حلقه را امتحان کرده اید، ممکن است با عوارض جانبی مانند تغییرات خلقی، سینه درد و سردرد آشنا باشید. آی یو دی هورمونی می تواند عوارض جانبی مشابهی ایجاد کند، اما خبر خوب این است که عوارض جانبی معمولاً پس از چند ماه استفاده از بین می روند.

برخی از کاربران هورمونی آی یو دی ممکن است به کیست تخمدان مبتلا شوند. به نظر نگران کننده می رسد، اما به طور معمول خطرناک نیستند و معمولاً خود به خود از بین می روند.

آی یو دی مسی می تواند باعث خونریزی شدیدتر یا لکه بینی در بین دوره ها به مدت چند ماه شود. آی یو دی هورمونی در واقع تمایل به خونریزی قاعدگی و گرفتگی عضلات دارد.

در بعضی موارد، رحم آی یو دی را به سمت بیرون می فرستد. این اتفاق معمولا در چند ماه اول استفاده رخ می دهد. و همینطور در کسانی که اخیراً زایمان کرده اند شایع تر است.

در موارد بسیار نادر IUD می تواند در کنار رحم گیر کند. این امر به احتمال زیاد در هنگام قرار دادن اتفاق می افتد. اما اغلب صدمه ای نمی بیند یا آسیب دائمی نمی زند. در بعضی موارد، ممکن است لازم باشد با جراحی برداشته شود (بسیار نادر است).

اکثر ماماها 4 تا 6 هفته پس از قرار دادن پیگیری می کنند تا مطمئن شوند که IUD هنوز در جای مناسب قرار دارد. 

اگر هنگام قرار دادن IUD دچار عفونت دستگاه تناسلی شده باشید، عفونت به راحتی به رحم شما گسترش می یابد. به همین دلیل پیشنهاد می شود قبل از قرار دادن IUD برای جلوگیری از این موارد، معاینه رحمی و آزمایش پاپ اسمیر انجام شود.

انواع آی یو دی

«میرنا» آی یو دی هورمونی است که تا 5 سال قابل استفاده هستند.

«پاراگارد» تنها آی یو دی مسی است که در حال حاضر موجود است. این آی یو دی حاوی هیچ هورمونی نیست و تا 10 سال موثر است. Paragard همچنین در صورت 5 روز پس از رابطه جنسی محافظت نشده، به عنوان پیشگیری از بارداری اضطراری موثر است.

تمام این IUD ها بیش از 99 درصد در جلوگیری از بارداری موثر هستند.

مانند همه روش های کنترل بارداری، استفاده از IUD مزایا و معایبی دارد. 

اگر تصمیم گرفتید که IUD برای شما مناسب است، می توانید حتی قبل از باردار شدن با ماما در مورد  تصمیم خود صحبت کنید. آی یو دی را می توان کمی بعد از زایمان یا هر زمان بعد از آن شروع کرد.

عوارض جانبی استفاده از IUD

آی یو دی برای اکثر خانم ها بی خطر است. با این حال، آنها می توانند برخی از عوارض جانبی ایجاد کنند.

عوارض جانبی در دوران قاعدگی

بعد از قرار دادن آی یو دی، ممکن است دوره های سنگین و خونریزی موفقیت آمیز را برای مدت سه تا شش ماه تجربه کنید. این خونریزی معمولاً در ساعات و روزهای بعد از قرارگیری بیشتر است.

آی یو دی مسی علاوه بر این سه تا شش ماه اول خطر خونریزی شدید، گرفتگی و کمردرد در دوران قاعدگی را افزایش می دهد. قاعدگی شما احتمالاً بعد از شش ماه عادی می شود. اگر این کار را نکردند، باید با مامای خود صحبت کنید.

آی یو دی هورمونی به مرور زمان پریودهای شما را سبک تر و دردناک تر می کند. 

عوارض جانبی در حین یا بعد از رابطه جنسی

فراتر از سه تا شش ماه ابتدایی، احتمالاً با IUD خود خونریزی چشمگیری نخواهید داشت. بعد از رابطه جنسی نیز نباید باعث خونریزی شود. اگر بعد از رابطه جنسی متوجه خونریزی رحمی شده و یا اگر در هنگام رابطه جنسی احساس درد می کنید، با مامای خود صحبت کنید. IUD شما ممکن است نامناسب باشد. ماما یا پزشک شما می تواند محل قرارگیری آن را بررسی کرده و در صورت لزوم جای آن را تغییر دهد. 

عوارض جانبی اضافی آی یو دی هورمونی

IUD هورمونی ممکن است عوارض جانبی دیگری ایجاد کند، از جمله:

سردرد

آکنه یا سایر مشکلات پوستی

حساسیت به پستان

درد لگن

افزایش وزن

تغییرات خلق و خوی

کیست های تخمدان