هورمون آنتی مولرین یا AMH

هورمونی است که توسط سلول های گرانولوزا در فولیکول های تخمدان تولید می شود. طبق کالج متخصص زنان و زایمان آمریکا (ACOG) ، تولید AMH بازتابنده تخمدان شما است.

آزمایش AMH می تواند ذخیره تخمدان شما را نشان دهد. سطح پایین AMH به میزان ذخیره تخمدان یا تعداد تخمک پایین اشاره دارد، به همین دلیل این هورمون با باروری ارتباط دارد. 

برخی از پزشکان سطح AMH را به عنوان "آزمایش باروری" درخواست می دهند. 

به همین دلیل این ارزیابی برای افرادی که نابارور نیستند نباید انجام شود تا درباره وضعیت تولید مثل و پتانسیل باروری آنان در آینده بررسی شود.

در حقیقت آزمایش AMH در صورتی که کمتر از 35 سال دارید و تشخیص ناباروری در شما داده نشده باشد، غیر ضروری است.

نتایج آزمون AMH

آزمایش سطح AMH شما یک آزمایش خون ساده است. از آنجایی که اندازه گیری در کل چرخه شما بیشتر ثابت است، پزشک می تواند هر زمان آزمایش را انجام دهد.

به عنوان یک دستورالعمل کلی، سطح زیر (در نانوگرم در میلی لیتر) نشان دهنده حد پایین مقادیر AMH  سرم بر اساس سن است:

  • 45 ساله: 0.5 نانوگرم در میلی لیتر
  • 40 ساله: 1 نانوگرم در میلی لیتر
  • 35 ساله: 1.5 نانوگرم در میلی لیتر
  • 30 ساله: 2.5 نانوگرم در میلی لیتر
  • 25 ساله: 3.0 نانوگرم در میلی لیتر

با افزایش سن تخمک کمتری خواهید داشت. این طبیعی است! این بدان معنی است که سطح AMH در طول عمر باروری کاهش می یابد و در دوران پیش از یائسگی و شروع یائسگی تقریبا غیر قابل اندازه ‏گیری خواهد بود.

رابطه AMH با FSH

هورمون تحریک کننده فولیکول (FSH) توسط غده هیپوفیز ساخته می شود و در رشد و عملکرد جنسی نقش دارد FSH تخمک ها را در تخمدان تحریک به رشد می کند، که باعث افزایش استروژن و بعداً پروژسترون می شود.

FSH  بالاتر معمولاً ذخیره اندک تخمدان را نشان می دهد، در حالی که AMH پایین تر نشان دهنده ذخیره اندک است.

در حالی که FSH می تواند ابزاری مفید باشد، اما اکثر کارشناسان موافق هستند که ممکن است AMH پیش بینی کننده قوی تری برای ذخیره تخمدان باشد زیرا سطح آن در طول چرخه قاعدگی  و از چرخه به چرخه دیگر ثابت است. برخلاف اندازه‌گیری FSH که باید حتماً در روز دوم یا سوم سیکل باشد، سطح AMH خون طول در سیکل تغییر چندانی نمی‌کند و می‌توان در هر زمان از سیکل انجام داد.

سطح AMH پایین تر از عدد 1 با موارد زیر مرتبط است:

به یاد داشته باشید حتی اگر تخمک کمتری داشته باشید، باز هم می توانید تخمک های خوبی داشته باشید و این احتمال موفقیت باروری شما وجود دارد.

سطح AMH چه چیز دیگری می تواند به شما بگوید؟

به غیر از تعیین تعداد تخمک، ممکن است سطح AMH در سایر موارد پزشکی مانند سندرم تخمدان پلی کیستیک یا PCOS و یائسگی به پزشک کمک کند.

نکات مهم در مورد کاهش ‏AMH‏:‏

  • ‏افت شدید و ناگهانی آن در سنین حدود یائسگی به عنوان سریع ترین مارکر تشخیص یائسگی ‏است.
  • ‏  کاهش ‏AMH‏ در زنان چاق (تا ۶۵٪ نسبت به لاغرها)
  •  ارزیابی تخمدانها متعاقب شیمی درمانی


PCOS یا تنبلی تخمدان

اختلال تنبلی تخمدان یکی از شایع ترین اختلالات هورمونی زنان است. اما در حالی که بسیاری از افراد مبتلا به تنبلی تخمدان دارای سطح AMH بالا هستند در این موارد پزشک برای ارزیابی از اندازه گیری هورمون LH کمک می گیرد. هورمون لوتئینه کننده یا LH توسط غده هیپوفیز ترشح می شود و به طور نرمال مقدار این هورمون پیش از تخمک گذاری افزایش می یابد. از نسبت هورمون LH به FSH برای بررسی احتمال سندرم پلی کیستیک استفاده می شود. 

از طرف دیگر اندازه گیری هورمون استرادیول یا E2 که توسط فولیکول‌های تخمدان تولید می‌شود برای تشخیص اختلال تنبلی تخمدان راهنمای خوبی است.

 میزان هورمون استرادیول در روز سوم و اوایل خونریزی عادت ماهانه، معمولاً باید در پایین‌ترین سطح خود باشد. بالا بودن سطح این هورمون در روز سوم می تواند نشان ‌دهندۀ تخمدان پلی‌کیستیک یا کاهش ذخیرۀ تخمدان‌ها باشد.

موارد افزایش ‏AMH‏:‏

  • ‏بیماری تخمدان پلی کیستیک ‏PCOS‏ 
  •  سرطان های تخمدان 

بنابراین اندازه گیری ‏دقیق این هورمون قبل از شروع درمان ضروری است.‏

سطح AMH به شما در تعیین میزان ذخیره تخمدان یا تعداد تخمک های شما در زمان آزمایش کمک می کند. با افزایش سن این سطح کاهش می یابد. پزشکان ممکن است برای کمک به شروع مکالمه در مورد باروری، آزمایش AMH را به عنوان ابزاری تشخیصی سفارش دهند. اما سطح AMH به تنهایی نمی تواند ناباروری را پیش بینی کند.

بطور کلی با افزایش سن انتظار داریم که سطح ‏AMH‏ کاهش یابد ولی افزایش ‏مصرف میوه و سبزیجات، مصرف مکمل ها بخصوص ویتامین ‏D3، کربوهیدارتهای کمپلکس نظیر برنج قهوه ای، غذاهای ارگانیک، انواع غذاهای دریایی مانند میگو و ماهی، ‏فیبرها‎، کوآنزیم ‏Q10‎، اینوزیتول، ال آرژنین،  ‏کاهش استرس، قطع سیگار و افزایش فعالیت بدنی می تواند به سلامت تخمک و تخمدان و در نتیجه افزایش ‏AMH‏ کمک نماید.

برای انجام آزمایش AMH نیاز به ناشتایی و شرایط خاصی نیست و برخلاف هورمون FSH و استرادیول که حتماً در روز دوم یا سوم سیکل ماهانه انجام می شود، آزمایش AMH خون در هر زمان از سیکل انجام می شود.