چه عواملی باعث یائسگی زودرس می شود؟

بیشتر زنان در سنین 45 تا 55 سالگی یائسگی را شروع می کنند. میانگین سنی شروع یائسگی در حدود  51 سالگی است.

یائسگی زودرس معمولاً به شروع قبل از 45 سالگی اشاره دارد. یائسگی زودرس یا نارسایی زودرس تخمدان قبل از 40 سالگی اتفاق می افتد.

یائسگی زمانی اتفاق می افتد که تخمدان شما تولید تخمک را متوقف کند و در نتیجه سطح استروژن کم شود. استروژن هورمونی است که چرخه تولید مثل را کنترل می کند.

یائسگی قطعی زمانی است که بیش از 12 ماه خونریزی ماهانه اتفاق نیفتاده باشد. اما علائم همراه مانند گرگرفتگی ممکن است کمی قبل از یائسگی در دوره ای به نام پری منوپوز (پیش از یائسگی) شروع شود.

هر چیزی که به تخمدان شما آسیب برساند یا تولید استروژن را متوقف کند، می تواند باعث یائسگی زودرس شود. این شامل شیمی درمانی برای سرطان یا برداشتن تخمدان ها است. در این موارد پزشک به شما کمک می کند تا برای یائسگی زودرس آماده شوید. اما می توانید یائسگی زودهنگام داشته باشید حتی اگر تخمدان های شما هنوز دست نخورده باشد.

چه عواملی باعث یائسگی زودرس می شود؟

چندین علت شناخته شده در یائسگی زودرس وجود دارد اگر چه گاهی اوقات نمی توان علت آن را تعیین کرد.

  • ژنتیک

اگر دلیل پزشکی مشخصی برای یائسگی زودرس وجود نداشته باشد، علت آن احتمالاً ژنتیکی است. سن شما در زمان یائسگی احتمالاً ارثی است.

دانستن اینکه مادر شما یائسگی را از چه زمانی شروع کرده است، می تواند سرنخی درباره زمان شروع فعالیت خود در شما ایجاد کند. اگر مادر شما زود یائسگی را شروع کرد، شما بیش از حد متوسط احتمال انجام چنین کاری را دارید. با این حال ژن ها فقط نیمی از داستان را بیان می کنند.

  • عوامل سبک زندگی

برخی از عوامل سبک زندگی ممکن است در شروع یائسگی تأثیر داشته باشند. 

سیگار کشیدن دارای اثرات ضد استروژن است که می تواند در یائسگی زودرس نقش داشته باشد. زنانی که سیگار می کشند ممکن است یائسگی یکی دو سال زودتر از زنانی که سیگار نمی کشند شروع کنند.

شاخص توده بدن (BMI) نیز می تواند در یائسگی زودرس نقش داشته باشد. استروژن در بافت چربی ذخیره می شود. خانم هایی که بسیار لاغر هستند ذخیره استروژن کمتری دارند که می تواند زودتر تخلیه شود.

برخی تحقیقات همچنین حاکی از آن است که رژیم گیاهخواری، کمبود ورزش و عدم قرار گرفتن در معرض آفتاب در طول زندگی می تواند باعث شروع زودرس یائسگی شود.

  • نقص کروموزوم

برخی از نقایص کروموزومی می تواند به یائسگی زودرس منجر شود. به عنوان مثال زنان مبتلا به سندرم ترنر، تخمدان هایی دارند که عملکرد صحیحی ندارند. این امر اغلب باعث می شود که آنها به طور زودرس یائسه شوند.

در صورت داشتن یائسگی زودرس یا داشتن اعضای خانواده ای که یائسگی زودرس دارند، زنان باید گزینه های آزمایش ژنتیک را با پزشک خود در میان بگذارند.

  • بیماری های خود ایمنی

یائسگی زودرس می تواند علامت یک بیماری خود ایمنی مانند بیماری تیروئید و آرتریت روماتوئید باشد.

در بیماری های خود ایمنی سیستم ایمنی بدن بخشی از بدن را به عنوان مهاجم اشتباه می گیرد و به آن حمله می کند. التهاب ناشی از برخی از این بیماری ها می تواند تخمدان ها را تحت تأثیر قرار دهد. یائسگی با توقف عملکرد تخمدان ها آغاز می شود.

  • صرع

صرع نوعی اختلال تشنج است که از مغز ناشی می شود. زنان مبتلا به صرع بیشتر دچار نارسایی زودرس تخمدان می شوند که منجر به یائسگی زودرس می شود.


علائم یائسگی زودرس چیست؟

یائسگی زودرس می تواند به محض شروع پریودهای نامنظم یا پریودهایی که به طور محسوسی طولانی تر یا کوتاهتر از حالت عادی شما هستند شروع شود.

علائم دیگر یائسگی زودرس عبارتند از:

  • خونریزی شدید
  • لکه بینی
  • دوره هایی که بیش از یک هفته طول می کشد
  • مدت زمان طولانی تر در بین دوره ها

در این موارد برای بررسی سایر مواردی که ممکن است باعث این علائم شود به ماما یا پزشک خود اطلاع دهید.

سایر علائم رایج یائسگی عبارتند از:

  • نوسانات خلقی
  • تغییر در احساسات یا میل جنسی
  • خشکی واژن
  • مشکل خواب
  • گرگرفتگی
  • عرق شبانه
  • از دست دادن کنترل مثانه

یائسگی زودرس چگونه تشخیص داده می شود؟

به طور کلی اگر 12 ماه بدون خونریزی قاعدگی باشید، یائسگی اتفاق افتاده و علائم بیماری دیگری ندارید.

برای تشخیص یائسگی معمولاً به آزمایشات نیازی نیست. بیشتر خانم ها می توانند یائسگی را براساس علائم خود تشخیص دهند. اما اگر فکر می کنید یائسگی زودرس را تجربه می کنید، ممکن است بخواهید برای اطمینان با پزشک خود مشورت کنید.

ماما یا پزشک شما می تواند آزمایشات هورمونی را برای تعیین اینکه آیا علائم شما به دلیل یائسگی یا بیماری دیگری است تعیین کند. این ها متداول ترین هورمون ها برای بررسی هستند:

هورمون آنتی مولرین یا  (AMH)

از این هورمون برای تعیین اینکه آیا به یائسگی نزدیک می شوید یا به آخرین چرخه قاعدگی رسیده اید استفاده می شود.

استروژن

ممکن است سطح استروژن شما را که استرادیول نیز نامیده می شود، بررسی شود. در یائسگی سطح استروژن کاهش می یابد.

هورمون محرک فولیکول (FSH)

اگر سطح FSH شما به طور مداوم بالای 30 میلی میلی لیتر در میلی لیتر باشد و یک سال قاعدگی نداشته باشید، احتمالاً به یائسگی رسیده اید. با این حال  یک آزمایش FSH تنها نمی تواند یائسگی را به تنهایی تأیید کند.

هورمون تحریک کننده تیروئید (TSH)

ممکن است لازم شود سطح TSH شما را برای تأیید تشخیص بررسی گردد. اگر تیروئید کم کاری دارید، سطح TSH شما خیلی زیاد است. علائم این بیماری مانند علائم یائسگی است.

یائسگی زودرس چگونه درمان یا مدیریت می شود؟

یائسگی زودرس به طور کلی به درمان نیاز ندارد. با این حال گزینه های درمانی برای کمک به مدیریت علائم یائسگی یا شرایط مربوط به آن وجود دارد. آنها می توانند به شما کمک کنند تا راحتتر با تغییرات در بدن یا سبک زندگی خود کنار بیایید.

یائسگی زودرس اما اغلب درمان می شود زیرا در سنین پایین رخ می دهد. این کمک می کند تا بدن شما با هورمون هایی که معمولاً تا رسیدن به سن یائسگی طبیعی ساخته می شود، پشتیبانی کنید.

متداول ترین درمان شامل درمان جایگزینی هورمون (HRT) است. هورمون درمانی سیستمیک می تواند از بسیاری از علائم شایع یائسگی جلوگیری کند. یا ممکن است برای کمک به علائم واژن، از محصولات هورمون واژن معمولاً در دوز کم استفاده کنید.

هر چند HRT خطراتی دارد و می تواند احتمال بیماری قلبی، سکته مغزی یا سرطان پستان را افزایش دهد.

قبل از شروع HRT در مورد خطرات و مزایای مراقبت های فردی با مامای خود صحبت کنید. دوزهای کمتر هورمون ممکن است این عوارض را کاهش دهد.

آیا می توان یائسگی زودرس را معکوس کرد؟

یائسگی زودرس معمولاً قابل برگشت نیست، اما درمان می تواند به تأخیر یا کاهش علائم یائسگی کمک کند.

آیا یائسگی زودرس می تواند به سایر شرایط کمک کند؟

وقتی 10 سال یا زودتر یائسگی را شروع می کنید، ناباروری اغلب بارزترین مسئله است. با این حال نگرانی های بهداشتی دیگری نیز وجود دارد.

جریان ثابت استروژن به بافتهای شما کاربردهای زیادی دارد. استروژن کلسترول HDL "خوب" را افزایش می دهد و کلسترول LDL "بد" را کاهش می دهد. همچنین رگ های خونی را شل کرده و از نازک شدن استخوان ها جلوگیری می کند.

از دست دادن استروژن زودتر از حد طبیعی می تواند خطر ابتلا به موارد زیر را افزایش دهد:

  • بیماری قلبی
  • پوکی استخوان
  • افسردگی
  • زوال عقل
  • مرگ زودرس

نگرانی های خود را در مورد این علائم با پزشک خود در میان بگذارید. به دلیل این خطرات زنانی که زود یائسه می شوند اغلب درمان جایگزینی هورمون برای آنها تجویز می شود.

آیا یائسگی زودرس می تواند من را از سایر شرایط محافظت کند؟

شروع زودرس یائسگی در واقع می تواند شما را در برابر بیماری های دیگر محافظت کند. این موارد شامل سرطان های حساس به استروژن مانند سرطان پستان است.

زنانی که دیر وارد یائسگی می شوند (پس از 55 سالگی) بیشتر از کسانی که زودتر وارد مرحله انتقال می شوند در معرض خطر سرطان پستان هستند. این به این دلیل است که بافت پستان آنها مدت طولانی تری در معرض استروژن قرار دارد.